Huis met mantelzorgwoning te koop: waar let je op?

Bij een huis met mantelzorgwoning koop je vaak een bijgebouw dat alleen als woning mag dienen zolang er mantelzorg is. Check daarom voor je een bod doet of de woning er legaal staat en wat jij er na de koop mee mag.

Een huis met een mantelzorgwoning kan precies zijn wat je zoekt, bijvoorbeeld als je ouder bij je komt wonen. Maar de regels hangen aan de situatie van de verkoper, niet aan het gebouw.

Staat de mantelzorgwoning er legaal?

Er zijn 2 manieren waarop een mantelzorgwoning legaal kan staan:

• Vergunningvrij: de woning staat in het achtererfgebied, past binnen de oppervlakteregels voor bijgebouwen en er is mantelzorg. Hoe dat werkt, lees je in vergunningvrij bouwen in de tuin.
• Met een vergunning: de gemeente heeft een omgevingsvergunning gegeven. Lees dan goed wat erin staat, want daar kunnen voorwaarden aan hangen, zoals wie er mag wonen en tot wanneer.

Vraag de verkoper om de vergunning of om de stukken van de gemeente. De verkoper heeft een mededelingsplicht: hij moet je vertellen over problemen die hij kent. Jij hebt als koper een onderzoeksplicht: je moet zelf ook actief nagaan of er iets mis is.

Mag je de mantelzorgwoning blijven gebruiken zonder mantelzorg?

Meestal niet als woning. Stopt de mantelzorg, dan mag een vergunningvrije mantelzorgwoning niet meer als woning gebruikt worden, en je mag hem ook niet zomaar verhuren. Bij de verkoop van het huis stopt de mantelzorg van de verkoper. Voor jou begint het dus opnieuw.

Wat betekent dat voor jou als koper?

• Je gaat zelf mantelzorg geven aan iemand die erin komt wonen: dan kan de woning weer vergunningvrij als mantelzorgwoning dienen, als hij aan de regels voldoet.
• Er is geen mantelzorg: dan moeten keuken, badkamer en andere woonvoorzieningen uit een bijgebouw dat voor mantelzorg was ingericht. Staat het verder dan 4 meter van het huis, dan mag het alleen nog berging, garage of kas zijn.
• Er is een vergunning voor permanent wonen: dan geldt wat in die vergunning staat.

Vanaf naar verwachting 1 januari 2027 mag ook meerderjarige familie in de eerste graad in een woning in de tuin wonen, zonder zorgvraag. Status: nog niet definitief. Ook dan mag zo'n woning naar verwachting niet als aparte woning verhuurd of verkocht worden. Zie regels 2027.

Vragen voor de makelaar en de verkoper

• Staat de mantelzorgwoning er vergunningvrij of met een vergunning? Mag ik de stukken zien?
• Wie woont er nu in, en wanneer is de woning leeg?
• Hoort de mantelzorgwoning bij de koop, of is het een verplaatsbare unit die de verkoper meeneemt?
• Is de unit gehuurd? Dan is hij van de verhuurder en hoort hij niet bij jouw koop.
• Van wie is de woning? Soms heeft een ouder de woning betaald en is er een opstalrecht gevestigd.
• Heeft de woning een eigen adres? Lees meer in eigen huisnummer voor een mantelzorgwoning.

Wat zegt de notaris?

De notaris maakt de akte van levering. Vraag de notaris om na te gaan of de mantelzorgwoning in de koop is opgenomen en of er een opstalrecht of ander recht op rust. Zo voorkom je dat er na de overdracht onduidelijkheid is over van wie het gebouw is.

Taxatie en hypotheek

Een mantelzorgwoning kan invloed hebben op de waarde van het huis, positief of negatief. Dat hangt af van de plaatselijke huizenmarkt, welke aanpassingen er zijn gedaan en de kwaliteit daarvan. De taxateur beoordeelt dat per huis.

Bij de hypotheek let je op:

• Voorwaarden van de bank: bij een grote bank kun je een huis met kangoeroe- of mantelzorgwoning financieren. De voorwaarden daar: maximaal 2 huishoudens op 1 perceel, die familie in de eerste graad van elkaar zijn. De kopers sluiten de hypotheek af, niet de bewoners van de mantelzorgwoning.
• Vast of verplaatsbaar: een hypotheek voor de mantelzorgwoning kan alleen als je eigenaar bent van de grond. De Belastingdienst ziet een mantelzorgwoning vaak als roerende zaak, en hypotheekrenteaftrek is dan doorgaans niet mogelijk.
• Uitkeringen en toeslagen: een mantelzorgwoning kan gevolgen hebben voor uitkeringen en toeslagen van wie erin woont. Laat je daarover adviseren.

Meer in mantelzorgwoning financieren en mantelzorgwoning en belasting.

Zelf een woning in de tuin zetten

Vind je geen geschikt huis met mantelzorgwoning, dan kun je ook een huis met een ruime tuin kopen en zelf een woning laten plaatsen. Een standaard mantelzorgwoning kost ongeveer € 80.000 tot € 150.000, zonder fundering, aansluitingen, transport en plaatsing.

Twijfel je over een huis? Check het adres en zie hoeveel ruimte het achtererf biedt. Daar kun je ook een woning in de tuin zetten en vrijblijvend contact krijgen met 1 of 2 aanbieders uit je regio. Wat het kost, reken je uit op kosten.