Naar de inhoud
Check je adres
Menu
MantelzorgwoningFamiliewoningKostenRegels 2027KennisbankKangoeroewoningZorgunit

Vergunningvrij bouwen in de tuin: zo zit het

Wanneer mag een mantelzorgwoning of ander bijgebouw in je tuin zonder vergunning? Achtererfgebied, oppervlakte, hoogte en de uitzonderingen.

2 min lezen. Bijgewerkt 14 november 2026.

Een man meet een achtertuin op

Een bijgebouw in je tuin, zoals een schuur, aanbouw of mantelzorgwoning, mag vaak zonder omgevingsvergunning. Daarvoor moet het aan een paar regels voldoen.

1. Op het achtererf

Alleen in het achtererfgebied mag je vergunningvrij bouwen. Dat is het deel van je erf achter de lijn op 1 meter achter de voorkant van je huis. Die lijn loopt evenwijdig aan de straat. Woon je op een hoek, dan telt de zijtuin langs de straat niet mee. Lees meer bij achtererfgebied uitgelegd.

2. Niet te groot

Je mag een deel van je achtererf bebouwen. Alles telt mee: schuur, garage, aanbouw en de nieuwe woning.

Bebouwingsgebied Maximaal aan bijgebouwen
tot 100 m² 50%
100 tot 300 m² 50 m² plus 20% van het deel boven 100 m²
meer dan 300 m² 90 m² plus 10% van het deel boven 300 m², tot 150 m²

3. Niet te hoog

Binnen 4 meter van het oorspronkelijke huis mag een bijgebouw niet hoger zijn dan 30 cm boven de vloer van de eerste verdieping, nooit hoger dan 5 meter en niet hoger dan het huis. Verder dan 4 meter mag het 3 meter hoog zijn, of hoger met een schuin dak: goot maximaal 3 meter, dakhelling maximaal 55 graden en nok maximaal 5 meter, lager naarmate de nok dichter bij de erfgrens staat.

4. Afstand tot de straat

Een bijgebouw staat meer dan 1 meter van de straat, het fietspad of ander openbaar gebied.

5. Voor een woning: mantelzorg

Wil je in het bijgebouw wonen, dan moet het nu gaan om mantelzorg. Het kabinet wil dat het vanaf 1 januari 2027 ook mag voor familie in de eerste graad, zonder zorgvraag. Dat is nog niet zeker. Zie regels 2027.

Wanneer niet?

Bij een monument, in een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht, bij een waterkering of in een risicogebied mag het vaak niet vergunningvrij. Ook kan je gemeente in het omgevingsplan regels hebben die anders zijn. Overleg daarom altijd met de gemeente.

Ook zonder vergunning gelden bouwregels

Ook zonder vergunning moet een woning voldoen aan de bouwregels, bijvoorbeeld voor isolatie, ventilatie en brandveiligheid. Vraag de aanbieder of de woning daaraan voldoet.

Check je adres om te zien hoeveel m² achtererf je hebt.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog mag een bijgebouw zonder vergunning?

Binnen 4 meter van het oorspronkelijke huis niet hoger dan 30 cm boven de vloer van de eerste verdieping en nooit hoger dan 5 meter. Verder weg 3 meter, of hoger met een schuin dak tot maximaal 5 meter.

Moet ik vergunningvrij bouwen melden bij de gemeente?

Voor vergunningvrij bouwen is geen vergunning nodig, maar overleg je plan wel met je gemeente. Zij weten of er in jouw omgevingsplan iets anders geldt, zoals een monument of een groenstrook.

Verder lezen