Mantelzorgwoning en belasting: wat moet je weten?

Voor de belasting hoort een losse mantelzorgwoning in de tuin mogelijk niet bij je eigen woning. In een standpunt van de Belastingdienst viel hij daardoor niet in box 1, maar in box 3. Daarnaast kan de woning een eigen WOZ-waarde krijgen en kan de gemeente aparte heffingen opleggen.

Dit is algemene uitleg, geen persoonlijk advies. Fiscaal pakt het per situatie anders uit, dus laat je plan vooraf bekijken door een belastingadviseur of notaris.

Wat zegt de Belastingdienst over een mantelzorgwoning?

De Kennisgroep onroerende zaken van de Belastingdienst publiceerde op 24 november 2023 een standpunt. Het ging om deze situatie:

• De ouders lieten op eigen kosten een vrijstaande mantelzorgwoning in de tuin van hun kind zetten.
• De woning had een eigen ingang, keuken, sanitair en een eigen huisnummer, en was aangesloten op de leidingen van het huis van het kind.
• De ouders betaalden een zakelijke huur voor de grond. Er was geen opstalrecht.

De uitkomst:

Wie	Hoe het fiscaal uitpakte
Het kind	eigenaar van de mantelzorgwoning, omdat die vast op zijn grond staat; dat valt in box 3
De ouders	geen eigenaar, wel een recht om er te wonen; dat valt ook in box 3
De eigen woning van het kind	de grond en tuin bij de mantelzorgwoning horen er niet meer bij

De mantelzorgwoning gold als zelfstandige woning, ook al deelde hij de aansluitingen met het huis. Dat de woning verplaatsbaar is, maakte niet uit. Voor het kind was het geen eigen woning, omdat hij er niet zelf woont. Voor de ouders niet, omdat zij geen eigenaar waren.

Let op: dit is een standpunt van de Belastingdienst, geen wet of uitspraak van een rechter. Andere afspraken kunnen een andere uitkomst geven. Is er bijvoorbeeld een opstalrecht, dan ligt het eigendom anders. Laat een notaris en adviseur kijken voordat je iets vastlegt.

Kun je de kosten aftrekken?

• Als zorgkosten: nee. Woningaanpassingen zijn sinds 2014 niet meer aftrekbaar als specifieke zorgkosten.
• Hypotheekrente: alleen voor je eigen woning. Renteaftrek geldt voor een lening die je gebruikt om je eigen woning te kopen, te verbouwen of te onderhouden, met aflossing in maximaal 30 jaar. Hoort de mantelzorgwoning niet bij je eigen woning, dan is aftrek voor dat deel niet vanzelfsprekend. Bespreek dit met een adviseur voordat je je hypotheek verhoogt. Meer in mantelzorgwoning financieren.

Krijgt de mantelzorgwoning een eigen WOZ-waarde?

Dat kan. Het gerechtshof in 's-Hertogenbosch oordeelde op 28 mei 2021 in 1 zaak dat een mantelzorgwoning en het huis van de mantelzorgers geen 1 onroerende zaak waren. De reden: er woonden andere mensen in, en elke groep woonde zelfstandig.

Is de mantelzorgwoning een apart WOZ-object, dan komt er een eigen WOZ-beschikking en een eigen aanslag onroerendezaakbelasting (OZB).

Betaal je dubbele afvalstoffenheffing en rioolheffing?

Mogelijk wel. Het gerechtshof in 's-Hertogenbosch deed op 5 november 2025 een uitspraak over een moeder die woonde in een verbouwde ruimte op het erf van haar dochter. De ruimte had een eigen voordeur, keuken en sanitair en een tijdelijk huisnummer.

Het hof vond dat de woonunit apart meetelde voor:

• afvalstoffenheffing
• rioolheffing
• zuiveringsheffing en watersysteemheffing

Dat moeder en dochter de tuin, oprit, brievenbus en afvalcontainers deelden, maakte niet uit. Het hof keek naar de inrichting: kun je er een eigen huishouden voeren? In deze zaak was dat zo. Het is 1 uitspraak, geen regel die overal geldt. Hoe jouw gemeente heft, staat in haar belastingverordeningen. Vraag het na voordat de woning er staat.

Woont je ouder bij jou, of woon jij bij je ouder?

Voor de belasting draait het om 2 vragen: van wie is de woning, en wie woont er als hoofdverblijf.

• Je ouder woont in een woning in jouw tuin. Zoals in het standpunt hierboven: dan kun jij eigenaar zijn en de mantelzorgwoning in box 3 hebben. Je ouder heeft een woonrecht.
• Jij woont in een woning in de tuin van je ouder. Dan zijn de rollen omgedraaid: je ouder is eigenaar van de grond en woont zelf niet in de tuinwoning. Het standpunt ging over de omgekeerde situatie, dus laat nagaan of dezelfde uitkomst voor jullie geldt.
• Kangoeroewoning, aan het huis vast. Het standpunt ging over een losse woning. Heeft het deel van je ouder ook een eigen ingang, keuken en sanitair, laat dan uitzoeken hoe de Belastingdienst het ziet. Zie ook mantelzorgwoning of kangoeroewoning.

Niet alleen de belasting telt. Wonen op hetzelfde adres kan ook gevolgen hebben voor een uitkering. Zonder eigen huisnummer is er vaak sprake van inwonen, en in de bijstand kan dan de kostendelersnorm gelden. Krijgt je ouder AOW, toeslagen of een uitkering, vraag dan vooraf na bij de instantie die betaalt wat er verandert. Over het huisnummer lees je meer in mantelzorgwoning met eigen huisnummer.

Wat regel je vooraf?

1. Bespreek eigendom, huur en wat er gebeurt als de zorg stopt. Zie afspraken als je ouder in de tuin woont.
2. Laat een belastingadviseur kijken naar box 1, box 3 en renteaftrek.
3. Vraag je gemeente hoe ze WOZ en heffingen regelt voor een mantelzorgwoning.

Eerst weten of er bij jou een woning in de tuin mag? Check je adres.