Wie mag in een mantelzorgwoning wonen?

In een mantelzorgwoning mag een huishouden van maximaal 2 personen wonen, van wie minstens 1 mantelzorg geeft aan of krijgt van een bewoner van het hoofdhuis. Familie is geen eis: het gaat om zorg vanuit een sociale relatie.

Wat telt als mantelzorg?

Het Besluit bouwwerken leefomgeving omschrijft mantelzorg ongeveer zo:

• intensieve zorg of ondersteuning voor iemand die hulp nodig heeft;
• niet als beroep, maar vanuit een sociale relatie tussen mensen;
• zorg die verder gaat dan de gewone hulp die huisgenoten elkaar geven.

Af en toe boodschappen doen voor je ouders is dus nog geen mantelzorg in de zin van de wet. Is er wel zorg nodig, maar nog niet nu, dan heb je het over pre-mantelzorg. Daarvoor gelden andere regels.

Wie geeft zorg en wie krijgt zorg?

De regel werkt 2 kanten op. De bewoner van de mantelzorgwoning geeft zorg of krijgt zorg van iemand in het hoofdhuis.

• Ouder in de tuin: je moeder woont in de tuinwoning en jij zorgt vanuit het hoofdhuis voor haar. Dit komt het vaakst voor.
• Kind in de tuin: jij woont in de tuinwoning en zorgt voor je ouders, die in hun eigen huis blijven wonen.
• Geen familie: een vriend of buur met wie je een vaste band hebt, kan ook. Het gaat om de zorg, niet om de familieband.

Hoeveel mensen mogen erin wonen?

Nu maximaal 2. De wet spreekt van 1 huishouden van ten hoogste 2 personen. Je vader en moeder samen in de tuinwoning, terwijl 1 van hen zorg nodig heeft, past dus.

Naar verwachting verandert dit. Het ontwerpbesluit schrapt de grens van 2 personen, waardoor ook een gezin in een mantelzorgwoning mag wonen. Daarnaast komt er een familiewoning voor meerderjarige familie in de eerste graad en hun huishouden, ook zonder zorg. Het kabinet streeft naar 1 januari 2027. Status: nog niet definitief.

Moet je aantonen dat er zorg nodig is?

Dat kan de gemeente vragen, maar het is niet in alle gevallen verplicht. De wet noemt een verklaring van een huisarts, wijkverpleegkundige of een andere sociaal-medisch adviseur die de gemeente aanwijst.

In de praktijk geven huisartsen sinds 2020 meestal geen verklaring meer af. Hun beroepsorganisatie vindt dat alleen een onafhankelijk arts zo'n verklaring mag geven. Gemeenten kunnen daarom ook iemand anders de verklaring laten geven, zoals een Wmo-consulent of een arts van de GGD. Kent de gemeente je situatie al, bijvoorbeeld via een Wmo-voorziening, dan is een verklaring soms niet nodig.

Vraag dus vooraf aan je gemeente of ze een verklaring willen zien, en van wie.

Moet je iets aanvragen of melden?

Meestal heb je geen omgevingsvergunning nodig. Dat geldt als:

• er mantelzorg is zoals hierboven beschreven;
• de woning in het achtererfgebied staat;
• de woning binnen de oppervlakte voor bijgebouwen past, samen met je schuur en andere bijgebouwen;
• de woning binnen de hoogteregels blijft.

Wel moet de woning voldoen aan de technische bouwregels voor een woning, zoals veiligheid en gezondheid. Een goede aanbieder houdt daar rekening mee.

Past de woning niet binnen deze regels, dan vraag je een omgevingsvergunning aan via het Omgevingsloket. De gemeente beslist dan.

Gaat iemand in de mantelzorgwoning wonen, geef de verhuizing dan uiterlijk 5 dagen na de verhuisdatum door aan de gemeente. Je hebt een legitimatiebewijs nodig en een bewijs van bewoning, zoals een toestemmingsverklaring van de hoofdbewoner. Lees ook of een mantelzorgwoning een eigen huisnummer krijgt.

Wanneer mag je een mantelzorgwoning plaatsen?

Zodra er mantelzorg is en de woning op je erf past. Hoeveel m² je mag bouwen, hangt af van de grootte van je achtererf en wat er al staat. Lees hoe groot een mantelzorgwoning mag zijn.

Check je adres en zie direct hoeveel ruimte je achtererf heeft. Wil je verder, dan krijg je vrijblijvend contact met 1 of 2 aanbieders uit je regio.