Mag een mantelzorgwoning een verdieping hebben?

Een mantelzorgwoning met een echte verdieping mag meestal niet zonder vergunning. De hoogteregels laten te weinig ruimte voor een 2e woonlaag, en wie op een verdieping woont of slaapt, valt buiten de vrijstelling van de technische bouwregels.

Voor de meeste ouderen is gelijkvloers bovendien de betere keuze. Hieronder lees je wat er wel kan.

Hoe hoog mag een mantelzorgwoning zijn?

Voor een mantelzorgwoning in je achtererf gelden dezelfde hoogteregels als voor andere bijgebouwen. Het hangt af van de afstand tot je huis.

Binnen 4 meter van je huis

• Maximaal 30 cm boven de vloer van de verdieping van je huis.
• Nooit hoger dan 5 meter.
• Heeft je huis maar 1 bouwlaag, zoals een bungalow, dan niet hoger dan je huis.

Verder dan 4 meter van je huis

• Altijd tot 3 meter hoog.
• Hoger kan alleen met minstens 2 schuine dakvlakken: de goot is maximaal 3 meter, de dakhelling maximaal 55 graden en de nok maximaal 5 meter.
• Hoe dichter bij de erfgrens, hoe lager de nok moet blijven.

Meer over welke grond meetelt, lees je in Achtererfgebied uitgelegd.

Wat betekent dat in de praktijk?

Dicht bij je huis mag het bijgebouw net iets hoger zijn dan de vloer van je eigen bovenverdieping. Daar past geen 2e woonlaag in.

Verder weg mag de nok tot 5 meter, maar de goot blijft op 3 meter. Onder dat schuine dak is ruimte voor een zolder of een vide, bijvoorbeeld voor opslag of een hoog plafond in de woonkamer. Een volwaardige verdieping met overal stahoogte past er niet in. Bovendien gelden de vergunningvrije regels voor bijgebouwen niet als er een verblijfsgebied op de 2e bouwlaag komt.

Daar komt een 2e regel bij. Voor het bouwen zelf gelden de technische regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Een vrijstaande mantelzorgwoning tot 5 meter hoog mag zonder vergunning voor dat technische deel, zolang niemand op de verdieping woont. Komt er een verblijfsgebied op de 2e bouwlaag, zoals een slaapkamer, dan geldt die vrijstelling niet meer. Je hebt dan voor dat technische deel een omgevingsvergunning nodig, of een bouwmelding met een kwaliteitsborger. Welke van de 2, hangt af van het bouwwerk; vraag het na bij je gemeente.

Kan het met een vergunning?

Misschien. Past je plan niet in de vergunningvrije regels, dan kun je een omgevingsvergunning aanvragen. De gemeente toetst dan aan het omgevingsplan en beslist zelf. Lees meer in Vergunningvrij bouwen in de tuin.

Voor 2027 zijn nieuwe regels in de maak voor mantelzorg- en familiewoningen. Die gaan naar verwachting op 1 januari 2027 in. Status: nog niet definitief. Zie Regels 2027.

Waarom gelijkvloers vaak beter is

Een mantelzorgwoning is bedoeld voor iemand die zorg nodig heeft, nu of straks. Een trap past daar slecht bij.

• Vallen: in 2024 kwamen 119.000 65-plussers op de spoedeisende hulp na een val. De meeste 65-plussers vallen in en om het huis.
• Rollator en rolstoel: met een rollator of rolstoel kom je niet op een verdieping. In de RVO-eisen voor zorggeschikte woningen moet een woning die niet op de begane grond ligt daarom een lift hebben die geschikt is voor een rolstoel.
• Zorg aan huis: een zorgverlener werkt makkelijker als alles op 1 vloer ligt, zeker 's nachts.
• Later: wie nu nog goed de trap op kan, kan dat over een paar jaar misschien niet meer.

Wil je meer ruimte zonder verdieping? Kies dan een iets grotere gelijkvloerse woning, als je achtererf dat toelaat. Zie Afmetingen van een mantelzorgwoning voor wat er in elke maat past.

Wanneer kan een verdieping wel handig zijn?

Een vide of zolder voor opslag mag binnen de regels en kan prettig zijn: meer licht en lucht, en een plek voor spullen. Zorg wel dat alles wat je dagelijks nodig hebt, beneden staat.

Zie wat er bij jou mag

Check je adres: je ziet hoe groot je achtererf is en welke afstand je tot je huis hebt. Wil je verder, dan krijg je vrijblijvend contact met 1 of 2 aanbieders uit je regio.