Een levensloopbestendige woning is een woning waarin je kunt blijven wonen, ook als je ouder wordt of slechter ter been raakt. Alles wat je dagelijks nodig hebt ligt op 1 verdieping, zonder drempels en met brede deuren. Een woning in de tuin is daar vaak al dicht bij, omdat hij bijna altijd gelijkvloers is.
Wat maakt een woning levensloopbestendig?
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland omschrijft het als een woning die in potentie bruikbaar is voor een volledige levensloop. In de praktijk komt het neer op 4 dingen.
Gelijkvloers. De woonkamer, keuken, badkamer, toilet en minstens 1 slaapkamer liggen op 1 verdieping en je komt binnen zonder trap. Zo'n woning heet ook een nultredenwoning. Op 1 januari 2023 was ongeveer 1 op de 5 woningen in Nederland een nultredenwoning die geschikt is voor ouderen.
Geen drempels. Voor een rollator mogen drempels maximaal 2 cm hoog zijn. Voor een rolstoel is er tussen de kamers, het toilet en de badkamer helemaal geen hoogteverschil, behalve het afschot in de douche.
Brede deuren en gangen. Voor een rollator is de smalste doorgang tot voorbij de voordeur minstens 80 cm. Voor een rolstoel is een doorgang minstens 90 cm breed, en een deur minstens 88 cm.
Een ruime badkamer. Met een rollator heb je in de douche een vrije ruimte van 1,1 x 1,1 meter nodig. Met een rolstoel is de badkamer minstens 2,2 meter lang of breed, met een vrije draairuimte van 1,5 x 1,5 meter.
Deze maten komen uit de eisen die het Rijk gebruikt voor rollator- en rolstoelgeschikte woningen in een subsidieregeling. Het zijn geen wettelijke eisen voor een woning in de tuin, maar wel een goede maatlat, ook als je geen subsidie krijgt.
Rollator of rolstoel: de maten naast elkaar
| Rollator | Rolstoel | |
|---|---|---|
| Drempels | Maximaal 2 cm | Geen hoogteverschil |
| Doorgang | Minstens 80 cm tot voorbij de voordeur | Minstens 90 cm, deur minstens 88 cm |
| Badkamer | Vrije ruimte in de douche 1,1 x 1,1 m | Minstens 2,2 m lang of breed, draairuimte 1,5 x 1,5 m |
| Slaapkamer | Geen vaste maat | Ruimte rond het bed van 3,6 x 3,7 m of 3,0 x 3,9 m |
Twijfel je, bouw dan op rolstoelmaten. Een rollator past altijd door een rolstoeldeur, andersom niet. Later een deur of badkamer verbreden is een flinke verbouwing.
Hoe wordt een woning in de tuin levensloopbestendig?
Een woning in de tuin heeft al een voordeel: hij is bijna altijd gelijkvloers. Wonen of slapen op een verdieping past ook slecht bij de regels voor bijgebouwen, lees daarover bij mantelzorgwoning met verdieping. Let verder op:
- De ingang. Een vlakke drempel en een pad zonder treden van het huis naar de deur. Denk ook aan licht op het pad.
- De badkamer naast de slaapkamer. Dat scheelt 's nachts een stuk lopen.
- Een inloopdouche zonder opstap. Met ruimte voor een douchestoel en beugels.
- Ruimte om te draaien. Ook in de keuken en naast het bed.
Hoe je dat indeelt, zie je bij plattegrond van een mantelzorgwoning.
Prefab levensloopbestendige woning
De meeste woningen voor in de tuin worden prefab gebouwd: in delen in de fabriek, en daarna kant-en-klaar in de tuin gezet. Ze zijn gelijkvloers, maar niet elk model heeft rolstoelmaten. Vraag de aanbieder daarom:
- Hoe breed zijn de deuren, gemeten als vrije doorgang?
- Zijn er drempels, en hoe hoog?
- Hoe groot is de badkamer, en is er een douche zonder opstap?
- Kun je later beugels of een tillift plaatsen?
Prijzen beginnen bij aanbieders bij ongeveer € 89.500 voor 29 m². Een woning van 50 m² kost ongeveer € 111.400 tot € 135.000. Meer over deze bouwwijze lees je bij prefab mantelzorgwoning.
Kleine levensloopbestendige woning
Klein kan, maar rolstoelmaten kosten ruimte. Een woning voor in de tuin is er vanaf ongeveer 22 m². Het Rijk heeft nieuwe bouwregels voorgesteld voor zorggeschikte woningen; daarin staat voor de woon- en slaapruimte van een studio minimaal 21 m². Dat voorstel is nog niet in werking.
Bij een kleine woning combineer je wonen, koken en slapen in 1 ruimte, met een aparte badkamer. Voor iemand met een rollator werkt dat goed. Met een rolstoel wordt het snel krap. Lees meer bij kleine mantelzorgwoning.
Hoe groot de woning mag worden, hangt af van je achtererf. Bestaande schuren en aanbouwen tellen mee. Zet een woning in je tuin en zie wat er past, of bereken de kosten voor de maat die je zoekt.
Veelgestelde vragen
Wat is een levensloopbestendige woning?
Een woning waarin je kunt blijven wonen als je ouder wordt of slechter ter been raakt. De woonkamer, keuken, badkamer, toilet en minstens 1 slaapkamer liggen op 1 verdieping, zonder trap. Er zijn geen drempels en de deuren zijn breed genoeg voor een rollator of rolstoel.
Wat is het verschil tussen een nultredenwoning en een levensloopbestendige woning?
Een nultredenwoning is een woning die je zonder trap binnenkomt, met de belangrijkste ruimtes op 1 verdieping. Levensloopbestendig gaat vaak een stap verder: ook geen drempels, brede deuren en een badkamer waar een rollator of rolstoel in past.
Bestaat er een prefab levensloopbestendige woning?
Ja. Woningen voor in de tuin worden vaak prefab gebouwd en zijn bijna altijd gelijkvloers. Vraag de aanbieder wel naar de deurbreedte, de drempels en de maten van de badkamer, want niet elk model is geschikt voor een rolstoel.
Hoe klein kan een levensloopbestendige woning zijn?
Een woning voor in de tuin begint bij ongeveer 22 tot 29 m². Een voorstel van het Rijk voor nieuwe bouwregels noemt voor de woon- en slaapruimte van een zorggeschikte studio minimaal 21 m². Hoe kleiner, hoe lastiger het wordt met een rolstoel.