Ja, een mantelzorgwoning mag ook vast aan je huis zitten. Een aanbouw in het achtererfgebied mag je zonder omgevingsvergunning bouwen en gebruiken voor mantelzorg, zolang hij binnen de regels voor bijgebouwen blijft.
Het voordeel: je ouder woont dicht bij je, vaak met een deur binnendoor. Het nadeel: je verbouwt je eigen huis, en na de zorg moet je iets met de ruimte.
Wanneer mag een aanbouw zonder vergunning?
Een aanbouw is voor de regels een bijbehorend bouwwerk, net als een schuur of een losse woning in de tuin. Zonder vergunning mag het als hij:
- op de grond staat, in het achtererfgebied;
- meer dan 1 meter van openbaar toegankelijk gebied staat, zoals een stoep of straat;
- niet hoger is dan 5 meter;
- geen woon- of slaapruimte op de verdieping heeft;
- geen dakterras of balkon heeft;
- binnen de oppervlakte blijft die je mag bebouwen.
Het achtererfgebied begint op 1 meter achter de voorkant van je huis. Bij een hoekhuis telt de kant langs de straat niet mee.
Daarnaast moet er mantelzorg zijn. De mantelzorgwoning is bedoeld voor 1 huishouden van hoogstens 2 personen, waarvan minstens 1 mantelzorg geeft of krijgt. De gemeente kan een verklaring vragen, bijvoorbeeld van de huisarts of wijkverpleegkundige.
Telt de aanbouw mee in de ruimte?
Ja. Alle bijbehorende bouwwerken op je achtererf tellen samen: de nieuwe aanbouw, een oude uitbouw, de schuur en een overkapping. Zoveel mag je bebouwen:
| Achtererf | Je mag bebouwen |
|---|---|
| Tot 100 m² | De helft |
| 100 tot 300 m² | 50 m² plus 20% van het deel boven 100 m² |
| Boven 300 m² | 90 m² plus 10% van het deel boven 300 m², maximaal 150 m² |
Een voorbeeld. Je achtererf is 200 m². Dan mag je 50 m² plus 20% van 100 m² bebouwen: 70 m². Staat er al een schuur van 15 m², dan blijft er 55 m² over voor de aanbouw.
Een uitbouw die later aan je huis is gebouwd, telt als bijbehorend bouwwerk en gaat dus van je ruimte af. Check je adres en je ziet hoeveel ruimte er bij jou is.
Hoe hoog mag een aanbouw?
Dat hangt af van de afstand tot het oorspronkelijke huis. Die meet je recht vanaf de achtergevel.
Binnen 4 meter van het huis
- Tot 30 cm boven de vloer van de eerste verdieping.
- Nooit hoger dan 5 meter.
- Heeft je huis maar 1 bouwlaag, zoals een bungalow, dan niet hoger dan het huis.
Verder dan 4 meter van het huis
- 3 meter hoog.
- Of hoger met een schuin dak: goot maximaal 3 meter, dakhelling maximaal 55 graden en nok maximaal 5 meter, en lager naarmate de nok dichter bij de erfgrens staat.
In de praktijk betekent dit: een aanbouw met 1 laag, en het deel dat dieper dan 4 meter de tuin in gaat, wordt lager of krijgt een schuin dak. Wonen en slapen gebeurt op de begane grond. Dat is ook handig als je ouder slecht ter been is.
Aanbouw of kangoeroewoning: wat is het verschil?
Een aanbouw voor mantelzorg is tijdelijk: hij hoort bij jouw woning en is er zolang de zorg duurt. Je hebt er geen vergunning voor nodig als hij binnen de regels hierboven blijft.
Een kangoeroewoning die blijft, ook als niemand meer zorg nodig heeft, is iets anders. Dan worden het 2 woningen onder 1 dak, en daarvoor heb je wel een vergunning nodig. Hoe je dat aanpakt, lees je bij kangoeroewoning bouwen.
| Aanbouw voor mantelzorg | Blijvende kangoeroewoning | |
|---|---|---|
| Vergunning | Vaak niet nodig | Wel nodig |
| Wie mag erin | Huishouden van hoogstens 2, met mantelzorg | Hangt af van de vergunning |
| Na de zorg | Woonvoorzieningen eruit | Blijft een woning |
Twijfel je tussen een aanbouw en een losse woning in de tuin? Een losse woning geeft meer afstand en je huis blijft zoals het is. Een aanbouw neemt vaak minder tuin in. Zie mantelzorgwoning of kangoeroewoning.
Wat gebeurt er na de zorg?
Stopt de mantelzorg, door verhuizing of overlijden, dan mag er niet meer apart in de aanbouw gewoond worden. De extra woonvoorzieningen, zoals een tweede keuken, gaan eruit. De aanbouw zelf mag blijven staan, als hij binnen de regels voor bijgebouwen past.
Voor het gebruik daarna maakt de 4 meter weer uit. Het deel verder dan 4 meter van het huis mag dan alleen nog een berging, garage of kas zijn. Wat je met het deel dichtbij het huis mag, staat in het omgevingsplan van je gemeente; vraag het na voordat je gaat bouwen. Meer bij als de zorg stopt.
En vanaf 2027?
Het kabinet wil dat ook een familiewoning vergunningvrij wordt, ook zonder zorgvraag, naar verwachting vanaf 1 januari 2027. Status: nog niet definitief. Lees meer bij regels 2027.
Wil je weten wat een aanbouw of woning kost? Bereken de kosten.
Veelgestelde vragen
Mag je een mantelzorgwoning aanbouwen aan je huis?
Ja. Een aanbouw in het achtererfgebied mag je zonder omgevingsvergunning gebruiken voor mantelzorg, als hij binnen de regels voor bijgebouwen blijft. De gemeente kan een verklaring vragen dat er mantelzorg nodig is, bijvoorbeeld van de huisarts of wijkverpleegkundige.
Telt een aanbouw mee in de ruimte voor een mantelzorgwoning?
Ja. Een aanbouw is een bijbehorend bouwwerk, net als een schuur of een losse woning in de tuin. Alles samen moet passen binnen de oppervlakte die je op je achtererf mag bebouwen.
Hoe hoog mag een aanbouw voor mantelzorg zijn?
Binnen 4 meter van het oorspronkelijke huis mag hij tot 30 cm boven de vloer van de eerste verdieping, nooit hoger dan 5 meter en niet hoger dan het huis. Het deel verder dan 4 meter mag 3 meter hoog zijn, of met een schuin dak een nok tot 5 meter hebben.